عماد الدين حسن بن علي الطبري (مترجم: عبد الملك بن اسحاق بن فتحان واعظ قمى)

مقدمه 59

فضائل اهل بيت رسول (ص) و مناقب اولاد بتول (ع) (فارسى)

شده است . اين نقدها متنوع و از زاويه حديثى است . وقتى يك فضيلت براى صحابه يا خلفا نقل مىشود ، طبرى بر آن است تا از چند جهت آن را نقد كند . اولا اصل حديث را با دلايل تاريخى و حديثى نقد مىكند و ثانيا اهميت آن فضيلت را در مقايسه با فضائل امام على و ساير اهل بيت مى سنجد و به چالش مى كشد . به عبارتى ، بيش ترين تلاش وى در نقد باز هم مبتنى بر نشان دادن فضائل اهل بيت ( ع ) آن هم با استفاده از مآخذ اهل سنت است . اين مآخذ كدام است ؟ ما فهرست منابع وى را در اين كتاب ، در بخش كتابخانه عماد طبرى ( بخش دوم همين مقدمه ) خواهيم آورد . اما به طور كلى بايد اشاره كنيم كه وى در اصفهان ، از آثارى بهره برده است كه ويژه محدثان سنى اصفهان بوده است . اين محدثان در قرن پنجم و ششم در عين تسنن ، به نقل احاديث فضائل اهل بيت روى آوردند و آثارى نوشتند كه بعدها مورد استفاده عماد طبرى در همين شهر قرار گرفت . شايد مهم ترين اثر كتاب مناقب ابوبكر بن مردويه است . علاوه بر آن المجتبى ، منتهى المآرب ، نكت الفصول و راحة الموالف و نيز برخى از آثار ابونعيم اصفهانى از آن شمار است . يكى از احاديثى كه مورد نقد قرار گرفته است ، حديث أصحابى كالنجوم است . وى با استفاده از منابعى چون بخارى و آثار ديگر ، اشاره به جريان ارتداد پس از رسول خدا ( ص ) و مبارزه ابوبكر با مرتدين و اختلاف نظرهاى پديد آمده در باره جنگ با آنها كرده و اين پرسش را مطرح مىكند كه چطور با وجود اين اختلافات ، مى توان از آنان پيروى كرد . به عبارت ديگر بايد از كدام يك پيروى كرد ؟ « چگونه شايد كه مقتدى به هر يكى مهتدى باشد ؟ ( ص 45 ) . اختلاف ميان سعد بن عباده كه به دست خالدبن وليد در شام كشته شد ، با دستگاه خلافت ، باز نشانگر آن است كه نمى توان از همه صحابه پيروى كرد . به علاوه كه روايات صحيحى هست كه تأكيد دارد كه عترت پيامبر « أمان أهل الأرض » هستند . پيش از آن هم حديث لاتسبّوا أصحابى نقد شده و در آغاز نقد آن وى مى گويد : مصنّف و جامع اين كتاب الحسن بن على بن محمد بن